Anamnestische gegevens voor overweging THP:

·       Traumamoment met high impact

·       Lang bestaande heupklachten

·       Geen effect conservatief beleid (> 3 maanden)

·       Toename nachtelijke pijn

·       Startstijfheid

·       Forse bewegingsbeperking

Postklinische fase testen:

·       Inspectie: bekkenscheefstand stabiliteit/ kracht en looppatroon, wondinspectie

·       Palpatie: litteken, hydrops, hypertonie

·       Active range of motion en Passive range of motion -> let op bij posterolaterale benadering: geen endorotatie/ adductie, bij anterieure benadering: geen exorotatie/extensie

·       Timed Up and Go (TUG)

·       Spierfunctie onderzoek MRC-schaal

·       Verkorte HOOS

 

  Leefregels na totale heupprotese:

·       Eerste 6 weken met een kussen tussen de benen slapen

·       Op de zij slapen mag na 6 weken met dik kussen tussen de benen, na 3 maanden mag dit zonder kussen

·       Eerste 3 maanden het been niet gestrekt optillen

·       Bij het zitten het been gestrekt houden, niet meer dan 90 graden buigen

·       Niet met de benen over elkaar zitten

·       Eerste 3 maanden zittend aan en uit kleden

·       Tijdens draaien in stand nooit alleen het bovenlichaam draaien

  De therapeut dient tijdens de therapie rekening te houden met de opbouw van zijn programma (rustig) en de wond (rood, pijn, zwelling). Er dient ook rekening gehouden te worden dat de patiënt (indien nodig) eerst 2 weken aan huis behandeld moet worden. Er bestaat altijd een kans op het ontstaan van onderstaande complicaties. Bij verdenking hiervan dient er ook contact opgenomen te worden met de behandelend orthopedisch chirurg:

·       Infectie

·       Nabloeding

·       Trombose

 

 

Fase 1a – week 0 t/m 3
(sub)acute fase, minder belast
Kenmerken van patiënten:

·    De heup is pijnlijk en gezwollen

·    Er is sprake van een verminderde bewegingsuitslag

·    Gevoel van beenlengteverschil is gebruikelijk gedurende 6 weken

·    De patiënt mag 50% belasten met behulp van 2 krukken

Behandelbare grootheden:

·    Bescherming van het geopereerde weefsel

·     Informeren/adviseren met betrekking tot opbouw belasting-belastbaarheid en opbouw van belasting in de tijd

·    Actieve mobilisaties range of motion met de volgende restricties: niet meer dan 90gr anteflexie, geen passieve heupflexie. Bij posterolaterale benadering: geen endorotatie/ adductie, bij anterieure benadering: geen exorotatie/extensie

·    Doornemen/ oefenen ADL zoals traplopen, bukken, aankleden

·    Start oefentherapie isometrische en concentrische spierversterkende en stabiliserende oefeningen

·    Looptraining met krukken waarbij extra aandacht voor actieve extensie in knie en heup en compensaties als Trendelenburg en Duchenne voorkomen.

·    In overleg met de sportarts / behandelend specialist zo nodig pijnbestrijding door middel van medicatie

 

 

 

 

 

 

 

 

Fase 1b – week 4
(sub)acute fase, minder belast
Kenmerken van patiënten:

·    De heup is pijnlijk en gezwollen

·    Er is sprake van een verminderde bewegingsuitslag

·    De patiënt mag 100% belasten met behulp van 2 krukken

Behandelbare grootheden:

·    Bescherming van het geopereerde weefsel

·    Actieve mobilisaties range of motion met de volgende restricties: niet meer dan 90gr anteflexie, geen passieve heupflexie. Bij posterolaterale benadering: geen endorotatoe/ adductie, bij anterieure benadering: geen exorotatie/extensie

·    Doornemen/ oefenen ADL zoals traplopen, bukken, aankleden

·    Start oefentherapie isometrische en concentrische spierversterkende en stabiliserende oefeningen

·    Looptraining met krukken waarbij extra aandacht voor actieve extensie in knie en heup en compensaties als Trendelenburg en Duchenne voorkomen.

·    In overleg met de sportarts / behandelend specialist zo nodig pijnbestrijding door middel van medicatie

·    Start loopscholing met 1 kruk

·    Start fietsen op fietsergometer met verhoogd zadel, en wanneer mogelijk verhoogde cranck

Einddoelstelling fase 1:

·    Active range of motion: 75% van onaangedane zijde

·    Goede uitvoering van alle oefeningen

·    Goed looppatroon met nadruk op extensie in de knie en de heup

·    Krukken 100% belasten, lopen met 1 kruk mogelijk

·    Fietsen zonder toename pijnklacht mogelijk

·    NRS pijn max: 0 – 2

 

 

 

 

Fase 2 – week 5 en 6
subacute fase, minder belast
Kenmerken van patiënten:

·    De heup kan nog pijnlijk aanvoelen

·    Er is sprake van een verminderde bewegingsuitslag

·    De patiënt mag opbouwende oefentherapie uitvoeren en ADL functie opbouwen zonder krukken

·    Opbouwen van de spierkracht

Behandelbare grootheden:

·    Bescherming van het geopereerde weefsel

·    Afbouwen krukken binnenshuis vanaf week 6 (op voorwaarde lopen met 1 kruk gaat goed)

·    Loopscholing zijwaarts en achteruit lopen.

·    Loopscholing over opstapjes, mat en/of andere oneffenheden

·    Actieve mobilisaties range of motion met de volgende restricties: niet meer dan 90gr anteflexie, geen passieve heupflexie. Bij posterolaterale benadering: geen endorotatie/ adductie, bij anterieure benadering: geen exorotatie/extensie

·    Isometrische en concentrische krachtoefeningen gericht op gluteaal musculatuur, quadriceps en hamstrings (squat tot 60gr)

·    Hometrainer met lichte weerstand

·    In overleg met de sportarts / behandelend specialist zo nodig pijnbestrijding door middel van medicatie

·    Alternatief trainingsprogramma opstarten: core stability, bovenste extremiteiten

Einddoelstelling fase 2:

·    Passive range of motion: eindstandig lichte beperking ten opzichte van onaangedane zijde

·    Goede uitvoering van alle basis krachtoefeningen:

–  Heup flexie kracht is > 60% van onaangedane zijde

–  Heup adductie, abductie, endo- en exorotatie kracht is > 70% van de onaangedane zijde

·    Afbouwen krukken binnenshuis

·    NRS pijn max: 0 – 2

 

 

 

Fase 3 – week 7 t/m 11
Opbouw trainingsfase
Kenmerken van patiënten:

·    De heup is pijnvrij

·    Er is sprake van een volledige bewegingsuitslag

·    De spierkracht, het cardiovasculaire systeem en de coordinatie wordt geoptimaliseerd

·    Controle bij de arts is geweest, autorijden, fietsen en zwemmen mag

Behandelbare grootheden:

·    Bescherming van het geopereerde weefsel

·    Afbouwen krukken binnenshuis en dna week 9 ook buitenhuis (met de voorwaarde dat lopen met 1 kruk goed gaat)

·    Loopscholing zijwaarts en achteruit lopen.

·    Actieve mobilisaties range of motion met de volgende restricties: niet meer dan 90gr anteflexie, geen passieve heupflexie. Bij posterolaterale benadering: geen endorotatie/ adductie, bij anterieure benadering: geen exorotatie/extensie

·    Isometrische en concentrische krachtoefeningen gericht op gluteaal musculatuur, quadriceps en hamstrings (squat tot 60gr)

·    Hometrainer met lichte weerstand

·    Looptraining gericht op vergroten afstand en duur

·    Het signaleren en verstrekken van mogelijk wenselijke hulpmiddelen, bijvoorbeeld steun-/ correctiezolen of hak-/schoenverhoging ter correctie van standsafwijkingen. Hierover vindt overleg plaats met de verwijzer.

·    Alternatief trainingsprogramma opstarten: core stability, bovenste extremiteiten

Einddoelstelling fase 3:

·    Passive range of motion: eindstandig lichte beperking ten opzichte van onaangedane zijde

·    Goede uitvoering van alle basis krachtoefeningen

·    Fietsen met lichte weerstand

·    Buitenhuis zonder krukken lopen

·    NRS pijn max: 0 – 2

 

 

 

Fase 4 – week 12 en 13
Opbouw sportspecifieke fase
Kenmerken van patiënten:

·    De heup is pijnvrij

·    Er is sprake van een volledige bewegingsuitslag

·    Er wordt een opbouw naar sportspecifieke belasting gemaakt (indien wenselijk)

Behandelbare grootheden:

·    Mobilisaties Passive range of motion eindstandig indien nodig

·    Optimaliseren spierlengte rondom heupmusculatuur

·    Krachttraining naar maximaal

·    ADL training (buiten fietsen)

·    Start opbouwend naar sportspecifieke belasting (indien gewenst)

·    Alternatief trainingsprogramma continueren: core stability, bovenste extremiteiten

Einddoelstelling fase 4:

·    Passive range of motion: full rom

·    Krachttraining maximaal belastbaar

·    Sportspecifieke belasting 50%

·    NRS pijn max: 0